Rechtbank: relatiebeding voor zzp-gynaecoloog nietig door belemmeringsverbod Waadi
Datum uitspraak: 3 juni 2026
De Rechtbank Amsterdam heeft in een opvallende uitspraak geoordeeld dat een relatiebeding dat een zelfstandig werkende gynaecoloog verbood rechtstreeks voor een zorginstelling te gaan werken, nietig is op grond van het belemmeringsverbod uit artikel 9a Waadi. Daarmee bevestigt de rechtbank dat ook een formeel zelfstandige opdrachtnemer onder de bescherming van de Waadi kan vallen wanneer feitelijk sprake is van werken onder leiding en toezicht.
Wat speelde er?
Een gynaecoloog werkte via een medische praktijk die hem exclusief ter beschikking stelde aan een zelfstandig behandelcentrum. Nadat een conflict was ontstaan over zijn vergoeding, zegde de gynaecoloog zijn overeenkomst op en ging hij rechtstreeks voor het behandelcentrum werken.
De praktijk beriep zich vervolgens op een contractueel relatiebeding en eiste een boete van € 180.000 wegens het rechtstreeks aangaan van een samenwerking met het behandelcentrum. Daarnaast werd eenzelfde boete gevorderd wegens vermeende schending van een geheimhoudingsbeding.
Waadi belangrijker dan contract
De rechtbank stelde vast dat de praktijk feitelijk arbeidskrachten ter beschikking stelde aan het behandelcentrum. Vervolgens beoordeelde de rechter of de gynaecoloog kon worden aangemerkt als een ter beschikking gestelde arbeidskracht in de zin van de Waadi.
Hoewel de arts formeel als zzp'er werkte, keek de rechtbank naar de feitelijke situatie. Daarbij speelde mee dat zijn werkzaamheden werden afgestemd met de praktijk, afspraken werden gemaakt over aanwezigheid en beschikbaarheid, hij periodiek werd beoordeeld op prestaties en kwaliteit, en hij binnen het behandelcentrum werkte met diens faciliteiten, systemen en aansturing.
Op basis daarvan concludeerde de rechtbank dat sprake was van werken onder leiding en toezicht. Daardoor viel de gynaecoloog binnen de beschermingsomvang van de Europese Uitzendrichtlijn en daarmee ook onder het belemmeringsverbod van artikel 9a Waadi. Het relatiebeding was daarom nietig en de gevorderde boete werd afgewezen.
Belang voor intermediairs en bemiddelaars
De uitspraak is relevant voor organisaties die zzp'ers inzetten bij opdrachtgevers. De rechtbank maakt duidelijk dat niet de contractuele kwalificatie doorslaggevend is, maar de feitelijke uitvoering van de werkzaamheden.
Wanneer een intermediair een zelfstandige feitelijk onder leiding en toezicht laat werken bij een opdrachtgever, kan het belemmeringsverbod uit de Waadi van toepassing zijn. In dat geval zijn relatie-, concurrentie- of overstapverboden die een rechtstreekse indiensttreding of samenwerking belemmeren niet afdwingbaar.
Ook opdrachtgever krijgt tik op de vingers
De zaak leverde niet alleen gevolgen op voor de intermediair. Het zelfstandig behandelcentrum had de samenwerkingsovereenkomst met de praktijk per direct beëindigd zonder de contractueel overeengekomen opzegtermijn van drie maanden in acht te nemen.
De rechtbank oordeelde dat hiervoor geen voldoende dringende reden bestond. Daarom is het behandelcentrum aansprakelijk voor de schade die hierdoor is ontstaan. De omvang van die schade zal in een afzonderlijke procedure moeten worden vastgesteld.
Wat betekent dit voor de Waadi-praktijk?
Voor de praktijk van arbeidsbemiddeling en terbeschikkingstelling is dit een belangrijke uitspraak. De rechtbank bevestigt opnieuw dat de Waadi ruim kan worden uitgelegd en dat ook zelfstandigen bescherming kunnen genieten wanneer zij feitelijk functioneren als ter beschikking gestelde arbeidskrachten.
Voor bemiddelaars, brokers en andere intermediairs is dit een waarschuwing: hoe meer sprake is van leiding, toezicht en integratie bij de opdrachtgever, hoe groter het risico dat relatiebedingen en overstapverboden stranden op artikel 9a Waadi.
Zaakgegevens
- Instantie: Rechtbank Amsterdam
- ECLI: ECLI:NL:RBAMS:2026:5777
- Datum uitspraak: 3 juni 2026
- Onderwerp: Waadi, belemmeringsverbod, relatiebeding, zzp-gynaecoloog en terbeschikkingstelling.
Bron: Rechtspraak
Aanvullende duiding: ZZPnieuws